EYT düzenlemesiyle yaş engeli kalktı ancak 8 Eylül 1999’dan bir gün sonra sigortalı olanlar için emeklilik hâlâ karmaşık. SGK mevzuatına göre 3600, 4500 ve 7000 prim gününe göre emeklilik yaşları netleşiyor.
Türkiye’de çalışma hayatının en büyük kırılma noktalarından biri olan EYT düzenlemesi geride kaldı. Ancak sistemde oluşan “kademeli uçurum”, milyonlarca çalışanın emeklilik hesabını zorlaştırmaya devam ediyor. Özellikle 8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olanlar için emeklilik yaşı, prim günü ve sigortalılık süresi üçgeni hâlâ tartışma konusu.
Mevzuata göre emeklilik tarihini belirleyen en kritik unsur ise tek bir gün: İlk işe giriş tarihi. Bu tarih, bir çalışanın 40’lı yaşlarda mı yoksa 60’lı yaşlardan sonra mı emekli olacağını belirliyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatında emeklilik şartları;
İlk sigorta başlangıç tarihi
Prim gün sayısı
Yaş şartı
üzerinden hesaplanıyor. Özellikle 8 Eylül 1999 sonrası sisteme girenler için yaş şartı sert şekilde devreye giriyor.
Yaygın kanının aksine, yaşa takılanlar yalnızca EYT’liler değil.
Eğer 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişiniz varsa ancak 5000–5975 prim gününü tamamlayamadıysanız, 3600 günle kısmi emeklilik hakkınız bulunuyor.
Kadınlar:
3600 günü tamamlama tarihine göre 50–58 yaş arasında emekli olabilir.
Erkekler:
3600 günü tamamlama tarihine göre 55–60 yaş arasında emekli olur.
Bu nedenle kamuoyunda sıkça sorulan “53 yaşında emeklilik”, genellikle 3600 günü 2005–2008 yılları arasında tamamlayan kadın sigortalılar için mümkün olabiliyor.
EYT’yi kaçıran ve 9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olanlar için kurallar net:
Kadınlar:
58 yaş + 7000 gün
veya 25 yıl sigortalılık + 4500 gün
Erkekler:
60 yaş + 7000 gün
veya 25 yıl sigortalılık + 4500 gün
Buradaki kritik detay:
4500 günle emeklilik mümkündür, ancak yaş şartı değişmez. Sadece bağlanacak emekli maaşı, prim azlığı nedeniyle daha düşük olur.
İşe giriş tarihine göre emeklilik tablosu şöyle özetleniyor:
| İşe Giriş Tarihi | Statü | Kadın Yaşı | Erkek Yaşı | Gerekli Prim |
|---|---|---|---|---|
| 08.09.1999 ve Öncesi | EYT | Yaş yok | Yaş yok | 5000–5975 |
| 08.09.1999 Öncesi | Kısmi | 50–58 | 55–60 | 3600 |
| 09.09.1999 – 30.04.2008 | Normal | 58 | 60 | 7000 |
| 09.09.1999 – 30.04.2008 | Yaştan | 58 | 60 | 4500 |
| 01.05.2008 Sonrası | Reform | 58–65 | 60–65 | 7200 |
Tablonun özeti net:
1999’da yalnızca bir gün geç sigortalı olan bir erkek çalışan, EYT’li meslektaşına göre 17–20 yıl daha geç emekli oluyor.
Bankalar Şubat ayıyla birlikte mevduat faiz oranlarını güncelledi. Kısa vadede parasını değerlendirmek isteyenler için 1 milyon TL’nin 32 günde sağladığı net kazanç banka banka hesaplandı. Birikimlerini riske girmeden değerlendirmek isteyen yatırımcılar için vadeli mevduat yeniden cazibe kazandı. Bankalar arasındaki rekabetin artmasıyla birlikte faiz oranları adeta sil baştan değişti. Aynı tutardaki mevduat, bankaya göre binlerce liralık […]
Ziraat Bankası, VakıfBank ve Halkbank, gece yarısı aldığı kararla ATM, mobil ve internet bankacılığında şans oyunu hesaplarına para transferini durdurdu. Adım, yasa dışı bahisle mücadelede yeni bir dönemin işareti olarak görülüyor. Bankacılık işlemlerinde milyonları ilgilendiren kritik bir değişiklik, gece yarısı fark edilmeden devreye girdi. Kamu bankaları, mobil bankacılık ve ATM’ler üzerinden şans oyunu hesaplarına para […]
ABD’li yatırım bankası Goldman Sachs, piyasalarda olası bir dalgalanmaya dikkat çekerek kısa sürede 33 milyar dolarlık satış baskısı oluşabileceği uyarısında bulundu. Küresel piyasalarda teknoloji hisselerinin öncülüğünde yaşanan yükseliş sürerken, Goldman Sachs’tan gelen uyarı yatırımcıların radarına girdi. Banka, bu hafta yaşanabilecek bir geri çekilmenin ciddi tutarda satışları tetikleyebileceğini belirterek piyasalar için “yüksek oynaklık” sinyali verdi. Endeksler […]
Asgari ücretliler de dahil olmak üzere tüm maaşlı çalışanları kapsayacak Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi için geri sayım başladı. Yeni modelle birlikte çalışanların maaşlarından her ay zorunlu kesinti yapılacak. Emeklilik sisteminde köklü bir değişiklik kapıda. Bu yıl hayata geçirilmesi planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile birlikte, maaş fark etmeksizin tüm çalışanların gelirlerinden her ay belirli bir oranda […]
Yılbaşından bu yana art arda gelen zamların ardından benzin için yeni bir artış daha gündemde. Petrol fiyatlarında sert bir geri çekilme yaşanmaması halinde, perşembe gününden itibaren benzinin litresine 1 lira 55 kuruş zam yapılması bekleniyor. Artışın pompaya yansımasıyla birlikte büyük şehirlerde tabelalar bir kez daha değişecek. Zam sonrası benzin ne kadar olacak? Beklenen artış gerçekleşirse […]
